Gaan na inhoud

Jaarboek 1976

Die Lig 1976, die jaarblad van ons matriekjaar. Vyftig jaar later uit die stof gehaal: die woorde en foto's wat ons toe self geskryf en geneem het.

Voorblad van Die Lig 1976, die jaarblad van die Afrikaanse Hoër Seunskool, met die skoolpoort

Die Lig, 1976

In 1976 het georganiseerde onderwys in Transvaal honderd jaar oud geword, en die jaarblad is aan die onderwys opgedra. Die redakteur was mnr. P. Swart; die foto's is geneem deur mnr. Prinsloo, Eugene Schiltz en Pierre Wolmarans.

Hier is die stukke wat ons as matrieks geskryf het, die boodskappe van die hoof en ons hoofseuns, en die spanne en prestasies van ons jaar. Die foto's is van die ou skandering skoongemaak; hulle was ná vyftig jaar baie verbleik.

Ons klasfoto's, 10A tot 10G

Boodskappe van die hoof en ons hoofseuns

Portret van mnr. N.C. Roesch, hoof

Voorwoord: Ons Hoof

N.C. Roesch · Hoof · bladsy 4

Waar georganiseerde onderwys in Transvaal nou die eeukerf bereik het, is dit gepas dat ons jaarblad vanjaar aan die onderwys opgedra word. Aldus bring ons dan ook hulde aan hulle wat sewe-en-vyftig jaar gelede met die moed van hulle oortuiging die „fondamente" van die Afrikaanse Hoër Seunskool gelê het. Hierdie „argitekte" en „boumeesters" het met insig en visie die riglyne vir die toekoms duidelik en koersvas aangedui.

Oor die jare heen het onderwysers en leerlinge gekom en gegaan. Soos water geskep uit 'n poel is hulle weg en die leegte onmiddellik gevul. Maar hulle was hier. Die spoor van hul voet het 'n afdruk gelaat. Hulle het gebou, die troffel neergelê en gegaan. Nou staan ons in hul plek met die troffel in die hand.

In hierdie tyd het ouer en skool mekaar meer nodig as in die aangetekende geskiedenis in hierdie bouproses. Ons het mekaar nodig op 'n basis van volkome onderlinge vertroue en in 'n aanvullende dimensie, nie in 'n onderlinge afskuiwing van verantwoordelikhede op die weg van die minste teenstand nie.

Mag dit dan ook so wees dat ouerhuis en skool in die toekoms steeds, deur die genade van Bo, in staat sal wees om die kind op sy moeilike wordingsweg na volwassenheid te lei. Saam moet ons bou!

Portret van Wynand Bezuidenhout in sy skoolbaadjie

Wynand se afskeidsboodskap

Wynand Bezuidenhout · Hoofseun 1976 · bladsy 5

Daar kom oomblikke in 'n mens se bestaan dat jy so stomgeslaan word deur die grootsheid van die dinge om jou dat dit voel asof enige woorde sal afbreuk doen daaraan. Só 'n oomblik is dié wanneer jy aan die einde van jou skoolloopbaan by Affies meteens besef hoeveel daar is, hoe jy dit gaan mis en jy oorweldig word deur al die herinneringe wat tot nóú toe vir jou alledaags was, maar van nou af sal rekenskap gee van die waarde wat dit inderwaarheid gehad het.

Jy besef dat jy aan die einde van 'n lewe staan; aan die einde van 'n wêreld. Want Affies was jóu wêreld. Daar het jy lewensbeginsels leer ken en dáár is ook baie van jou waardebepalinge gevorm. Jy het geleer om jou bydrae te lewer en het die bevrediging daarvan ondervind. Jy het soete oorwinnings gesmaak, maar jy het ook geleer om jou mislukkings sportief te aanvaar en dit te verwerk om só as motivering te dien.

In hierdie miniatuurwêreld het jy jou medemens leer ken en hom leer waardeer. Jy is dankbaar vir die vormingsinvloed wat hulle op jou gehad het en ook vir die invloed wat jy op hulle gehad het, want dit het jou bestaan sinvol en vol gemaak en 'n band geskep wat jou laat besef dat jy altyd 'n Affie sal wees. In motorterminologie uitgedruk, het jy in hierdie belangrikste vormingsdeel van jou lewe jou meeste kilometers by Affies afgelê.

Verder dwing jou situasie jou tot 'n stille eerbied, want jy besef dat jy miskien nooit weer die kameraadskap gaan ervaar soos jy dit op skool ondervind het nie en dat jy miskien nooit weer so 'n konsentrasie puik mense rondom jou gaan hê nie.

Jy besef dat hierdie laaste woorde die sinvolle samevatting moet wees van vyf jaar, maar jy weet ook dat die Affies sal verstaan dat juis die féit dat daar nie woorde is om dit te doen nie, die sinvolle samevatting is.

Portret van Corne Mulder

Boodskap van die onderhoofseun

Corne Mulder · Onderhoofseun · bladsy 6

Daar kom oomblikke in die lewe van 'n mens wanneer die brandaltaar van die tyd, die verlede, die hede en die toekoms, asof in een gelaaide punt saamtrek. So 'n punt, so 'n oomblik is die laaste paar dae op Affies.

Waar ek nou aan die einde kom van vyf wonderlike jare wat ek op Affies kon deurbring, kan ek maar net dankie sê vir alles wat my alma mater vir my beteken het. Dit was 'n merkwaardige ondervinding om die tradisies en gees van hierdie skool uit te leef en te probeer uitbou.

Gryp al die geleenthede wat na jou toe kom met albei hande aan en maak die beste daarvan. Bied jou beste aan in hierdie skool en jy sal veelvoudig terugontvang … hoe meer jy bied, hoe meer sal jy terugontvang!

Dankie aan die hoof en personeel, nie net vir akademiese kennis nie, maar ook vir inspirasie en riglyne. Dankie aan medematrieks vir die kameraadskap in die vyf jaar van saam swoeg en sweet, maar ook vir pret en plesier.

Portret van Dick Putter

Boodskap van die onderhoofseun

Dick Putter · Onderhoofseun · Kaptein van die eerste rugbyspan · bladsy 6

Dit is mooi om na 'n afgeronde bronsbeeld te kyk. Hierdie afronding het Affies aan my en my mede-matrikulante gegee.

Ek dink nie Affies se krag lê net in akademiese of sportprestasies nie, maar ook in gehandhaafde beginsels en lojaliteit teenoor vriende. Die dag waarop jy as standerdsesser hier instap, word jy getref deur die gees, die inslag, die benadering, saamgevat: tradisie.

Die ondervinding het my geleer dat Affies nie 'n „omkykskool" is nie, aangesien die Afrikaanse Hoër Seunskool weet waarvandaan hy kom en waarheen hy wil.

Aan elke Affie wat agterbly: onthou, jy kry net een kans om as Affie te kwalifiseer. Gebruik dus hierdie geleentheid na die beste van jou vermoë.

Stukke en gedigte deur ons matrieks

Soos dit in 1976 gedruk is, in Afrikaans en Engels.

'n Terugblik op die verlede

Deon Conradie · Klas 10C · bladsy 16

As die ou Pretoria-Oos kerkklok op 26 November 1976 twaalf slaan, sal ons weet dat ons skoolloopbaan verby is. 'n Deel van ons agtergrond sal losgeskeur word, maar Affies het deel van ons geword en sal altyd deel van ons bly.

Affies het ons groot gemaak, gebuig en gevorm. Hier kon menige van ons tot selfverwesenliking ontplooi. Affies was meer as net 'n plek om te leer. Hier kon ons ons voorberei vir die lewe na skool en, met behulp van die onderwysers wat die regte rigting aangedui het, ons karakters vorm.

Die matrieks van 1976 het 'n lang pad saamgeloop. Soms het ons bloed, sweet en trane gestort op alle terreine. Saam het ons die aangename geniet en die minder aangename deurgemaak. In dié proses het Affies deel van ons geword, want hier is ons as onvolwasse seuns, in kennis en geloof, gelei tot op die drumpel van die volwasse lewe.

Aan dié wat die volgende jare Affies se lig nog helderder sal laat brand: moenie huiwer om die geleenthede wat Affies bied met albei hande aan te gryp nie! Maar moet nie net neem nie, gee ook weer in dieselfde mate as wat geneem is, terwille van die Sweet van die Verlede, die Vreugde van die Hede en die Hoop van die Toekoms!

Laat Daar Lig Wees!

'n Brief

S. Koen · Klas 10A · bladsy 15

Geagte Affies,

Die mens se hele lewe is een groot siklus wat onderverdeel is in klein siklussies. Hierdie klein siklussies bestaan uit klein wees, groot word, weer klein wees en dan weer grootword, aanhoudend.

Vyf lange jare het soos 'n oogwink verbygesnel. Grootoog en ook maar skrikkerig het ek die eerste dag na hierdie reusagtige skool, die Afrikaanse Hoër Seunskool, gekom. Wat my die eerste getref het, is dat sommige leerlinge so groot is soos onderwysers!

Moedig het ek my plek as standerdsesser volgestaan onder die hewige „aanslae" van die seniors en veral die matrikulante. In standerd sewe was ek weer die een wat in my mou kon lag vir die nuwe standerdsesse. Die volgende twee jaar het vinnig verby geglip en toe bevind ek my in matriek. Nou was dit my beurt om vier jaar se frustrasies van junior wees op ander uit te haal.

Nooit het ek geweet dat so tussendeur my manewales, kattekwaad, pakkry en huiswerk, 'n skool, nou vir my as Affies bekend, my beetgekry het nie. Affies het my in sy groot hande geneem, my gevorm, netjies afgewerk en as 'n produk van uitstaande gehalte aan die wêreld gebied. Dit alles sonder dat ek dit agtergekom het!

Dankie Affies. Die afgelope vyf jaar was die moeite werd. Jy het van my 'n mens gemaak. Ek vertrek nou na my volgende siklus.

Groete, ek, die matriekgroep van 1976.

Skoolloopbaan

J.A.A. Kruger · Klas 10F · bladsy 15

Die einde van ons skoolloopbaan! 'n Heerlike gedagte, en tog … Duisende is voor jou deur die stadium en tog voel dit vir jou uniek. Nadat jy die laaste vraestel geskryf het, is dit alles verby. Nooit weer sal jy tien periodes per dag hê nie, nooit weer die roetine van skoolgaan beleef nie.

Daar word vir ons vertel dat ons bekommernisse nou eers begin. Tog, noem my een matriekleerling wat nog wil skoolgaan. Almal wil net weg, op sy eie bene staan.

Maar terugverlang na die skool van ons, sal almal seker. Affies was deel van ons lewe. Hier is ons gevorm, partykeer ook vervorm! Alles het egter ten goede meegewerk.

Mag ons skool in die toekoms nuwe hoogtes bereik. Ons gaan weg, Affies bly.

Alleenloper

Riël Franzsen · Klas 10A · bladsy 14

Deur almal verstoot Behalwe die groot rivier Waar hy soms kom breek Deur die riet — En die vinke moet opvlieg As hy modder trap tot klei …

Memories

Barry Grobbelaar · Klas 10A · bladsy 22

A room, Four blank walls, Meaningless writing on a blackboard, A desk, a chair an open book, empty pages.

Frustration, hope, A saturated brain, meaningless words of wisdom; all blotted out by memories, memories of these happy days we will miss.

Vuurslaan

Wollie · bladsy 15

„Neem op 'n groen tak, slaan dood die rooi tong!" Voor groei die gras groen, agter vrek 'n wrak, verwrong.

Die vuur brand rooi, dis swart daarna, die gras vernietig, die wild verja. Ons bring verligting, H₂O … die gras sal groei, maar nooit weer só.

Daar is geen rede vir vrees want ons kán keer. Die vlamme mag ook wel groot wees maar ons getalle word al meer …

Farewell to a PWN (Private Writer's Notebook)

Michael van der Nest · Klas 10A · bladsy 23

Dear Punch Bag,

This is my thank-you note. I write it to you because as your puncher, I owe it to you. You've taken your quota from me. You've patiently let me hammer away at you, trying to improve my skill. At times I tried to hit too hard and then you swayed in a wide circle, and on the rebound, hit me harder than I wanted to be hit.

There were times when lying down was easier than standing up to face you. With experience, I learnt how to throw harder, more effective punches. Sometimes they worked and occasionally they were pathetic failures. Our failures were many and our achievements as many and as royal. I will always believe that in our mistakes lay our unity, our achievements, our happiness.

But the Puncher becomes a master and then he must leave to become a virtuoso, so making room for novices. And with this, Punch Bag, I say a humble thank-you. My time has come to go.

Anger

Wim van Wyk · Klas 10G · bladsy 25

Anger can be defined as a hot displeasure involving a desire for retaliation. Any dog will angrily resent any attempt to take away its bone, if it is hungry; a healthy baby very early shows anger if his meal is interrupted; and all through life most men are irritated on similar occasions.

Some people have a placid temperament, and are not easily angered. I have never in my life seen Uncle Sam in a temper. My mother tells me that the only time she saw him angry was at Orly Airport outside Paris, when he discovered that he had left his notes on a medical congress on the seat of the taxi-cab that had just driven away.

Some people do not have a placid temperament, like Jan Ellis in the film Funny People. The cameramen placed a radio-controlled hooter near a stop street on his way home. At the third hoot the Springbok rugby player was out of his car threatening the man in the car behind him. The cameramen hooted another time and Jan realized where the sound came from. He mumbled an apology and jumped into his car.

Sport en prestasies

Hannes Potgieter skaats op die ys in 'n donker pak
Ons eie Springbok: Hannes Potgieter.

Ons eie Springbok: Hannes Potgieter

Hannes Potgieter het in 1970 met ysskaats begin en in daardie jaar al die o/11-titel in Noord-Transvaal en die S.A.-titel gewen. In 1972 kom hy na Affies, en daardie jaar word hy aangewys as die beste mansskaatser op intermediêre vlak.

In 1974 wen hy die junior manstitel van Noord-Transvaal en Suid-Afrika, en in 1975 die ope manstitel. Hy verteenwoordig Suid-Afrika in Megève en St. Gervais in Frankryk en in Oberstdorf in Duitsland, waartydens hy sy Springbokkleure verwerf. In 1976 verdedig hy sy titel suksesvol: S.A. ope manskampioen.

Die tennistoerspan met rakette by die net op 'n tennisbaan
Die oorsese toerspan: die eerste Suid-Afrikaanse skole-tennisspan wat Engeland besoek het.

Die eerste skole-tennisspan in Engeland

Die hoogtepunt van 1976 se tennis was toe mnr. A.P. Bezuidenhout met nege spelers na Engeland vertrek het om teen van die bekendste Engelse skole te speel. Affies het geskiedenis gemaak: dit was die eerste Suid-Afrikaanse skole-tennisspan wat Engeland besoek het.

Die vier seniors was Willem Nel (kaptein), Pieter Smit, Ian Duvenhage en Fiedie du Toit. Die span het twaalf wedstryde gespeel en nie teen 'n enkele skool verloor nie. Hulle het koffie gedrink in Windsor-kasteel, Eton College en Millfield besoek, op Wimbledon se bane gestaan en in Stratford-upon-Avon „Much Ado About Nothing" gesien.

Pieter Smit, Ian Duvenhage en Fiedie du Toit het ook die Noord-Transvaalse junior span gehaal, wat al die ander provinsies by die S.A. junior kampioenskappe uitgestof het.

Die eerste rugbyspan van 1976 met die afrigters en die hoof
Eerste rugbyspan. Voor: G. Roberts, J. Meyer, mnr. D. de Vos (afrigter), H. Kleynhans (onderkaptein), mnr. N.C. Roesch (hoof), D. Putter (kaptein), mnr. S. Gouws (afrigter), H. Bartlett, R. Young. Agter: J. de Jager, K. Wessels, J. Natorp, F. de Jager, T. Mathie, H. de Swardt, C. Henning, L. van Wyk, M. Louw, P. du Plessis, D. de Jager, S. Malan, P. Pienaar.

Rugby: eerste span en Cravenweek

Die seisoen het skitterend begin met oorwinnings oor Tom Naudé en Middelburg Tegnies, en puik spel teen Nelspruit. Die eerste span het die A-afdeling van die liga gewen, maar in die finaal teen Menlopark teleurgestel.

Herman Kleynhans (onderkaptein), Danie de Jager, Johny de Jager, Robert Young en Hendrik de Swardt is vir die Noord-Transvaalse hoërskolespan gekies vir die Cravenweek. Affies het daardie jaar tien senior en tien junior spanne op die veld gestoot.

Die eerste krieketspan van 1976 in hul wit klere
Krieket, eerste span. Kaptein C. Backeberg, met mnr. H. Raath as afrigter.

Krieket: eerste span

Die eerste span moes sewe spelers afstaan en het aanvanklik gesukkel om in rat te kom, maar danksy mnr. Raath se toegewyde ywer het hulle 'n puik kombinasie geword. Konrad Backeberg (kaptein), A.C. Myburgh en die jong Anton Geringer is vir die Pretoriase Afrikaanse Hoërskole-span gekies.

Nog foto's uit die jaarblad

Klik op 'n foto om dit op volle grootte te sien.

Sewe onderwysers in pak voor die Uniegebou-toring
Ons Trots: mnre. F. van der Westhuizen (24 jr.), L.N. Pretorius (34 jr.), P. Bosua (33 jr.), A.J.W. Uys (32 jr.), A.P. Bezuidenhout (27 jr.), J.C. Grobbelaar (25 jr.) en dr. W.A. Minnaar (22 jr.).
Die onderwyspersoneel van 1976 in drie rye
Die personeelfoto van 1976.
'n Affie-rugbyspeler skop die bal voor 'n vol pawiljoen
H. Kleynhans: hoog op teen die pale.
Die kadetorkes marsjeer op die veld met tromme
Kadette. "Geluk! … Julle was puik."
Vier ou foto's van die skool en sy leerlinge uit die vroeë jare
Grepe uit ons verlede, soos die jaarblad dit in 1976 gewys het.
Bladsy met foto's van onderwysers op skoolkamp
Karakters en gebeure.
Die hele skool aangetree op die binneplein voor die gebou
Só sal ons jou onthou! Die laaste bladsy van die jaarblad.

'n Afskeidsgroet

Vriende, Ons skoolgaan is nou op 'n end en hiervandaan gaan ons uitmekaar. Tog sal ons onthou. In 'n tent of agter boeke sal volgende jaar manne sit wat terugdink en verlang na die sorgelose dae van die jeug. Maar immer voorwaarts!, die lewe gaan sy gang en dit lyk beslis nie meer vir ons leeg, want ons het goeie onderrig ontvang.

Wanneer ons weer ontmoet, praat ons van die verlede, ook van die tyd wat kom (en ons het 'n lekker tyd gehad)

Tot dan vriende, skool, wederom!

Wollie

Ons ontmoet elke eerste Donderdag